"मगधः" इत्यस्य संस्करणे भेदः

(लघु)
सम्पादनसारांशरहितः
(लघु)
<br>
<br>
'''मगधःमगधं''' पूर्वभारते एकं राज्यं आसीत्‌। मगधदेशः षोडशानाम्षोडशमहाजनपदॆषु महाजनपदानम्अन्यतम:। एकःअद्यतन: अवर्तत।बिहारप्रदॆश: मगधदेशःमगधदॆश: अद्यतनास्य बिहारः आसित्।आसीत्। तस्य राजधानीनौद्वॆ राजगृह‌ःराजधान्यौ। पाटलीपुत्रःराजगृह‌ं च आस्ताम्पाटलीपुत्रञ्चॆति । अस्मात् देशात्प्रदेशात् एव जैनधर्मः बौद्धधर्मः च उद्भवतःउद्भूतौ स्म।स्त:। भारतस्य सुवर्णकाले गणितम्गणितं विज्ञानम्विज्ञानं ज्योतिशम्ज्योतिषं धर्मम्धर्म: इत्यॆतॆषां शास्त्राणां विकास: अफुल्लन्।अभवत्।
[[Image:Magadha.GIF|right|thumb|300px|मगधमहाजनपदः क्री.पू ४००-५००]]
==भूगोलाधारः==
मगधदेशःमगधदेशॆ अद्यतनस्यअद्यतनॆ पट्ना-गया-मण्डले पश्चिमबङ्गालप्रदेशम्पश्चिमबङ्गालप्रदेशा:आसीत्।अन्तर्भवन्ति स्म। अस्य देशस्यप्रदेशस्य सीमा उत्तरदिशि गङ्गा आसीत् , पूर्वस्याम् दिशि चम्पानदी दक्षिणे च विन्ध्याचलः।विन्ध्याचलः आसीत्।
 
==इतिहासः==
एष प्रदॆश: एव बौद्ध्जैनमठानाम्बौद्धजैनमतानाम् जन्मस्थानम्। अत्र एव मौर्यगुप्तसाम्राज्ये आरभताम्।आरभॆताम्। अस्मिन् देशे एव पुरातनलोकस्यप्राचीनकालॆ ख्यातम्अत्यन्तं विश्वविद्यालयम्प्रख्यात: [[नालन्दा]]विश्वविद्यालय: अपि अभवत्।आसीत्। अत्र पाळीभाषा अपि उपयुक्ता।उपयुक्ता भवति स्म।
 
==वंशावली==
===बृहद्रथवंशः===
एतद्वंशः भारतेन बृहद्रथेन स्थपितः। तस्य पुत्रः एव जरासन्धः अभवत्।जरासन्धः। जरासन्धः भीमेन हतः। एतत्एष: वंशः सहस्रवर्षानि व्यराजन्त।शासनम् अकरॊत्।
===प्रद्योतवंशः===
===प्रद्योत्तवंशः===
प्रद्योत्तवंशः बृहद्रथवंशस्य उत्तरधिकारी आसीत्। तेषाम्तेषां संप्रदायेसंप्रदायानुसारं पुत्राः स्वपित्रान्स्वपितॄन् हत्वा एव राजानः अभवन्। तेषाम्तेषां राज्यकालेशासनकाले मगधदेशे अपराधाःअपराधकरणं साधारणःनाम आसन्।कश्चन सामान्य: विषय: आसीत्। अतः एव जनाः प्रत्युच्छ्र्यतेप्रतिभटनं स्म।कृतवन्त:। ततः हर्यङ्कः जनानाम् इच्छया राजा अभूत्।
 
===हर्यङ्कवंशः===
हर्यङ्कवंशः क्रि.पू ६८४ तमे वर्शे प्रतिष्टितः।प्रतिष्ठितः। बिम्बिसारः एव मगधराज्यम्मगधराज्यं विचरतिपालयति स्म। तस्य पुत्रः अजातशत्रुः तम्तं कारगारेकारागारे क्षिप्त्वास्थापयित्वा राजा अभूत्। तस्य पुत्रस्य राज्ञः उदयभद्रस्य राज्यकाले पाटलीपुत्रःपाटलीपुत्रं लोकस्यलॊकस्य वरिष्ठःवरिष्ठं नगरोSभवत्।अनिरुद्धःनगरम् अभवत्।अनिरुद्धः स्वपितरम् उदयभद्रम् हत्वा राजा अभवत्।एतादृशम् एव स्वपुत्रः अपि राजा अभवत्। अतःअभवत्।अतः विद्रोहम्विद्रोह: अवर्तत।प्रावर्तत।
===शिशुनागवंशः===
एतद्वंशः शिशुनागेन क्री.पू ४३० तमे वर्षे प्रतिष्ठितः।प्रतिष्ठापितः। अस्य वंशस्य राज्ञः महानन्दिनः अन्यजातसुतेन महापद्मेन नन्दवंशः प्रतिष्ठितः।प्रतिष्ठापितः।
===[[नन्दवंशः]]===
[[Image:Nanda Empire.gif|thumb|250px|[[नन्दसाम्राज्यम्]]]]
अस्य राज्यस्य संस्थापकः महापद्मनन्दः शिशुनागवंशस्य महानन्दिनः अन्यजातपुत्रोSभवत्। महापद्मनन्दः अष्टाशितिः वर्षानिवर्षाणि जीवतियावत् स्म।जीवितवान्। नन्दराजाः भारतस्य प्रथमाः साम्राज्यस्थापकाः इति प्रसिद्धाः। अस्य वंशस्य अन्तिमः सम्राट् धननन्दः।
 
===[[मौर्य साम्राज्यम् ]]===
[[Image:Mauryan Empire Map.gif|left|200px|thumb|अशोकस्य साम्राज्यम्]]
मौर्यवंशम्मौर्यसाम्राज्यं [[चन्द्रगुप्तमौर्यः|चन्द्रगुप्तमौर्येन]] प्रतिष्ठितम्।प्रतिष्ठापितम्। सः विशालराज्यम् प्राशासत। सः कंभोजपारसिकयवनराज्यान्कम्भोजपारसिकयवनराज्यान् अपि जितवान्। तस्य पुत्रः [[बिन्दुसारः]] आसीत्। तस्य पौत्रः एव महान् अशोक़। कलिङ्गयुद्धात् अनन्तरं [[अशोकः]] बौद्धद्धर्मं अहिंसां च गृहीतवान्। सः शिलाभिलेखनानि अपि स्थापितवान्।
[[Image:Sanchi2.jpg|thumb|250px|साञ्ची बौद्धधार्मिकस्थूपः]]
===[[शुङ्गवंशः]]===
क्रि.पू १८५ तमे वर्षे सेनापतिः पुष्यमित्रशुङ्गः मौर्यमहाराजं बृहद्रथम्बृहद्रथं हत्वा शुङ्गवंशम् प्रतिष्ठितवान्।प्रतिष्ठापितवान्। इदं राज्यम् क्रि.पू २६ तमे वर्षे नष्टम् अभवत्।
 
===[[कन्ववंशः]]===
क्रि पू ७५ तमे वर्षे वसुदेवेन कन्ववंशं प्रतिष्ठितम्।इदंप्रतिष्ठापितम्। इदं राज्यम् क्रि.पू २६ तमे वर्षे नष्टम् अभवत्।
 
===[[गुप्तवंशः]]===
गुप्तराज्यकालम्गुप्तराज्यकाल: भारतस्य सुवर्ण्कालम्सुवर्ण्काल: इति कथ्यते । गुप्तवम्शःगुप्तवंशः श्रीगुप्तेन स्थापितः। अस्मिन् काले अनेके कवयः वैज्ञानिकाः गणितज्ञाः च अवसन् । गुप्तराजसभायाम् कालिदासार्यभट्टवरहमिहीरविष्णुशर्मनादयःकालिदासार्यभट्टवराहमिहीरविष्णुशर्मादय: विद्वाम्सःविद्वांस:आसन् अभसन्।इति श्रूयतॆ । मध्य-एशियहूणाः एतद् राज्यम् अनष्यन्।अनश्यन्।
[[वर्गः:इतिहासः]]
 
५,४५७

सम्पादन

"https://sa.wikipedia.org/wiki/विशेषः:MobileDiff/121064" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्